Podłączanie kotła gazowego do układu otwartego przez wymiennik płytowy

3841 Wyświetlenia 0 Lubię
Wysłany dnia: 2024-12-07
 

✅ Podłączanie kotła gazowego pracującego w układzie zamkniętym do układu otwartego przez wymiennik płytowy

Jak wygląda podłączanie kotła gazowego / kondensacyjnego, który jak wiadomo powinien pracować w układzie zamkniętym - do instalacji otwartej - za pośrednictwem wymiennika ciepła płytowego. Omawiamy wszystkie aspekty techniczne oraz praktyczne z tym związane - łącznie z tym jak dobrać wymiennik do kotła kondensacyjnego, na co uważać przy jego podłączeniu oraz przedstawiamy podstawowe informacje nt połączenia ze sobą układu otwartego i zamkniętego w ramach jednego CO.

▶️ Zastrzegamy, że w artykule używamy terminów "kocioł gazowy" oraz "piec gazowy", mimo, iż fachowo powinno używać się jedynie tego pierwszego. W potocznej mowie jednak równie często używa się błędnego terminu piec gazowy.

Kotły gazowe są przeznaczone do układu zamkniętego

Kotły gazowe jako urządzenia nowoczesne, posiadające czujniki temperatury są dość delikatne w porównaniu ze starymi kotłami żeliwnymi czy nawet nieco nowszymi kotłami węglowymi. Kotły gazowe są więc przeznaczone do pracy w układzie zamkniętym aby zapewnić im bezpieczeństwo i odseparować od nieczystości, które w sposób naturalny generują się w układach otwartych. W ten sposób oddzielamy także kocioł gazowy od dopływu powietrza, który ma miejsce w instalacji otwartej (naczynie wzbiorcze typu otwartego) - dzięki czemu ograniczamy właściwości korozyjne oraz spowalniamy proces powstawania kamienia kotłowego, głównego wroga wydajnych i skutecznych systemów grzewczych.

Gwarancja na kotły gazowe z reguły uzależniona jest od pracy w układzie zamkniętym

Praktycznie każdy producent kotłów gazowych w warunkach gwarancji informuje, ze dany kocioł gazowy powinien być używany w układzie zamkniętym. Oznacza to, że montując go w układzie otwartym w zasadzie tracimy gwarancję. Nie warto więc tego robić, tym bardziej, że są możliwości uniknięcia tego nawet jeśli posiadamy instalację domową otwartą. Nie mamy na myśli w tym wypadku przeróbki całej instalacji na typ zamknięty (to często wymaga dużych nakładów finansowych oraz swoistej rewolucji w domu), ale raczej sposoby na połączenie obu układów  w sposób stosunkowo niedrogi, używając do tego wymiennika płytowego do kotła gazowego.

Poniżej podamy więcej informacji na ten temat.

Wymiennik ciepła płytowy do podłączenia kotła gazowego do układu otwartego - garść informacji

Wymiennik ciepła to urządzenie, które powstało by przekazywać ciepło z jednego medium do drugiego. Jest oczywiście wiele typów wymienników ciepła - takim wymiennikiem jest np. wężownica w zasobniku ciepłej wody użytkowej, istnieją wymienniki płaszczowo-rurowe, wymienniki JAD itp. Do podłączenia kotła gazowego do układu otwartego używa się wymiennika ciepła płytowego - ponieważ najlepiej sprawdzają się w tym zastosowaniu, mają też małe gabaryty i są przystępne cenowo.

Cała zasada pracy wymiennika płytowego polega na tym by przepływało przez niego gorące medium obiegu zamkniętego, w którym będzie pracował kocioł gazowy - oraz z drugiej strony chłodne medium układu otwartego, w którym pracują odbiorniki ciepła - a prościej mówiąc: grzejniki. Oczywiście te media w wymienniku nie mieszają się, ale ciepło z systemu zamkniętego przechodzi na układ otwarty - który ogrzewa się przekazując temperaturę na grzejniki. W ten sposób wymiennik płytowy pozwala na podłączenie pieca gazowego do układu otwartego, choć sam znajduje się on w układzie zamkniętym. Będzie to dokładniej widać na zamieszczonym w dalszej części artykułu schemacie podłączenia kotła gazowego do układu otwartego z użyciem wymiennika.

Wymiennik ciepła płytowy do podłączenia kotła gazowego do układu otwartego

Wymiennik ciepła płytowy - do podłączenia kotła gazowego do układu otwartego może działać też w odwrotną stronę, tj. przekazywać ciepło z układu otwartego (jeśli mamy w nim jakieś źródło ciepła - np. piec węglowy) na układ zamknięty (jeśli nasze grzejniki lub podłogówka pracują pracują właśnie w instalacji zamkniętej. Na zdjęciu wymiennik płytowy Ba-16-50 marki Nordic Tec - w wersji z izolacją termiczną - mogący obsłużyć klasycznej wielkości piece gazowe o mocy do 24 kW.

Jak dobrać wymiennik ciepła aby podłączyć piec gazowy do układu otwartego?

Jest to sprawa kluczowa - aby to wszystko działało prawidłowo, a piec gazowy pracował ekonomicznie - należy prawidłowo dobrać wymiennik ciepła, czego niestety nie umie zrobić wielu fachowców, jak wskazuje praktyka. Dobór wymiennika do pieca gazowego powinien opierać się na relacji powierzchni płyt wymiennika do mocy pieca, która wyrażona jest w kW (oznacza to, że ❌ dobór wymiennika do kotła gazowego nie powinien opierać się na porównaniu mocy wymiennika i mocy kotła).

Firma Nordic Tec sugeruje aby w przypadku wymienników ciepła tej marki na 10kW kotła gazowego przypadało 0,30m² powierzchni płyt, względnie nieco mniej (0,25m²) w przypadku systemów CO w relatywnie dobrej kondycji (choć to rzadsza sytuacja - albowiem układy otwarte CO spotykane w naszym kraju zwykle są po prostu dość wysłużone).

✅☑️ Podany powyżej przelicznik 0,30m² płyt/10kW pieca gazowego - sprawdza się w przypadku wymienników ciepła marki Nordic Tec. Niekoniecznie będzie kompatybilny z wymiennikami innych producentów (płyty wymieniające ciepło mogą mieć różny stopień karbowania, różną grubość i nie zawsze ich efektywność jest taka sama).

Przykładowo na kocioł gazowy o mocy ok. 15 kW - należy dobrać wymiennik o powierzchni płyt min. 0,45m².

✅ Sprawę opisywaliśmy dokładniej w poniższych wpisach:

Inne aspekty doboru wymienników do pieców gazowych

Oprócz powierzchni wymiany ciepła na pewno trzeba zwrócić uwagę na rozmiar przyłącza wymiennika, tak aby był w miarę kompatybilny z kotłem gazowym i instalacją. Zwykle należy kierować się rozmiarem przyłącza jaki mamy po stronie instalacji odbiorczej do jakiej przyłączamy kocioł gazowy - w domach jednorodzinnych w układach otwartych zazwyczaj jest to 1 cal lub 1 1/4 cala (przy czym "zazwyczaj", nie musi znaczyć "zawsze"). Po stronie pieca gazowego z reguły będzie należało np. zastosować redukcję, ale to są sprawy raczej proste i niestwarzające specjalnych trudności.

Czy wymiennik do pieca gazowego potrzebuje izolacji termicznej?

Oprócz tego warto pomyśleć o izolacji do wymiennika ciepła jeśli ma służyć akurat do kotła gazowego. Piece gazowe są to źródła ciepła o przeznaczeniu niskotemperaturowym - to, że będziemy mogli ustawiać na piecu temperaturę nawet już o 1-2 stopnie niższą - spowoduje już istotną różnicę w spalaniu gazu (czyli w naszych rachunkach za ogrzewanie). Do tego jednak potrzebny jest wydajny system grzewczy, który nie ma bezsensownych strat ciepła, tymczasem nieizolowany wymiennik płytowy zainstalowany gdzieś w piwnicy czy w kotłowni bezsensownie oddaje ciepło jak mały grzejnik. Aby to ciepło powstało spalany jest gaz, za który płacisz. Koszt izolacji to 100-150 zł i w dzisiejszych warunkach zwraca się szybko.

 

Schemat podłączenia pieca gazowego do układu otwartego z wymiennikiem płytowym

Sam schemat ukazujący umiejscowienie pieca gazowego w opisywanym przez nas systemie właściwie powinien rozwiać większość wątpliwości. Zwracamy uwagę, że jest on uproszczony, jest to jedynie schemat ideowy połączenia instalacji otwartej i zamkniętej w ramach jednego systemu CO.

Schemat podłączenia pieca gazowego z wymiennikiem ciepła płytowym

W centralnym punkcie schematu znajduje się wymiennik ciepła płytowy, który spaja obie części układu. Można powiedzieć, że przez wymiennik przebiega granica między nimi - wszystko co znajduje się na lewo od wymiennika to część zamknięta i w niej pracuje piec gazowy. Zaś wszystko co po prawej stronie - to układ otwarty, w której znajdują się grzejniki.

Poniżej wyjaśnienie poszczególnych elementów schematu:

  1. Piec gazowy pracujący w systemie zamkniętym
  2. Pompy obiegowe, w tym wypadku po jednej na stronę
  3. Wymiennik płytowy zapewniający transfer ciepła z pieca gazowego
  4. Instalacja odbiorcza, czyli grzejniki

Schemat instalacji z kotłem gazowym i wymiennikiem płytowym jest bardzo uproszczony i może podlegać różnym modyfikacjom w zależności od specyfiki naszego budynku i naszego CO. Można choćby dodać, że piec gazowy nie musi być jedynym źródłem ciepła - w wielu wypadkach właściciel budynku chce zostawić na wszelki wypadek kocioł węglowy (tzw. śmieciuch), który powinien pracować, jak wiemy w układzie otwartym. W tej sytuacji układ wyglądałby tak jak poniżej.

Schemat podłączenia kotła gazowego i kotła węglowego za pomocą wymiennika ciepła

Schemat podłączenia kotła gazowego i węglowego z kluczową rolą wymiennika ciepła wyglądałby jak poniżej. W zasadzie należy pamiętać, że schemat ideowy mógłby być podobny w wielu przypadkach. Zamiast kotła gazowego  (1) można zastosować tu dowolne źródło ciepła (pracujące w układzie zamkniętym) - i schemat wyglądałby tak samo. Może być to np. pompa ciepła albo kocioł elektryczny. Z kolei zamiast kotła węglowego (4) - spokojnie może być to np. kominek z płaszczem wodnym w systemie otwartym.

Schemat podłączenia kotła gazowego i kotła węglowego za pomocą wymiennika ciepła

Poniżej opis poszczególnych punktów schematu:

  1. Kocioł gazowy w układzie ciśnieniowym, czyli zamkniętym
  2. Pompy obiegowe wspomagające obieg wody
  3. Wymiennik ciepła płytowy obsługujący przekaz ciepła z kotła gazowego
  4. Dodatkowe źródło ciepła w układzie otwartym, w tym wypadku kocioł węglowy
  5. System odbiorczy ciepła / grzejniki.

Podłączenie kotła gazowego - jest jakaś strata na wymienniku ciepła?

To pytanie czasem pojawia się w dyskusjach w internecie, gdzie ,,znawcy" tematu podają informację, że zastosowanie wymiennika ciepła oznacza, a to 5, a to 10 °C straty ciepła tj. jeśli kocioł pracuje na 50°C to na układ odbiorczy idzie np. 40°C. Jest to oczywiście nonsens i nie ma technicznego uzasadnienia - chyba, że dobrany został zbyt mały wymiennik, który nie radzi sobie z przerzutem ciepła. Ale tu mówimy o błędnym doborze urządzeń, czyli o sytuacji z natury patologicznej pod kątem technicznym. Również zbyt mały kocioł gazowy - nie poradzi sobie z dużym budynkiem, co nie świadczy o kotle, ale o doborze urządzenia.

Przy prawidłowym doborze wymiennika ciepła oraz prawidłowym podłączeniu urządzenia strata jest niezauważalna i na ciepłym układzie schodzi poniżej 1°C. Jeśli rozebrać ten mit na czynniki pierwsze to szybko zdamy sobie sprawę, że jeśli wymiennik powodowałby z jakiegoś powodu stratę 1/5 temperatury to takie rozwiązanie nie utrzymałoby się na rynku - nikt by się na nie nie decydował. Tymczasem jest powszechnie stosowane od dziesięcioleci, a przez ostatnie 20 lat zyskało wręcz ogromną popularność.

Mityczna strata na wymienniku płytowym może pojawić się tylko chwilowo przy uruchomieniu wychłodzonego układu, np. gdy ogrzewanie nie pracowało przez parę dni w środku zimy (wówczas woda powraca z CO dość zimna i konsumuje nieco więcej ciepła). Po upływie paru godzin system się balansuje, a strata zanika - to są prawa fizyki i nie ma w tym nic odkrywczego.

Co bardziej wnikliwi czytelnicy powinni również zwrócić uwagę na inny nonsens zawarty w tym micie z punktu widzenia praw fizyki. Mianowicie co dzieje się z tą, bądź co bądź dużą partią energii cieplnej - gdy nagle wymiennik w cudowny sposób ucinałby 10oC. Gdzie ona się podziewa, bo w przyrodzie podobno nic nie ginie. W jaki sposób wymiennik ważący np. 2-3 kg mógłby skonsumować tyle energii cieplnej co połowa naszego domu? Chyba nie trzeba wyjaśniać, że to niepoważna informacja - którą można porównać np. z funkcjonującą rewelacją, mówiącą, że w domach, które mają tylko ogrzewanie podłogowe bez grzejników - jest zimno..

Montaż wymiennika - na co zwracać uwagę

Montaż wymiennika jest raczej prostą czynnością, ale kilka spraw musi być dopilnowane i na to trzeba uwagę zwrócić.

  • Przede wszystkim wymiennik ciepła płytowy powinien być ustawiony pionowo. Pracując w poziomie zapowietrzy się, szczególnie nie powinien pracować poziomo króćcami do góry.
  • Wymiennik ciepła płytowy to zazwyczaj urządzenie przeciwprądowe i tak ma być podłączone - przeciwbieżnie. Oznacza to, że ciecz płynąca po jednej stronie wymiennika płynie z góry na dół, podczas gdy druga ciecz przyjmuje kierunek odwrotny. Jeśli zapomnimy o przeciwprądzie (a to zdarza się monterom) - wymiennik straci 30-40% wydajności - czyli wystarczająco dużo aby system nie funkcjonował satysfakcjonująco.
  • Wymiennik powinien być zamontowany tak, aby był do niego dostęp i aby dało się go wypiąć z instalacji. Warto zamontować przed nim i za nim po obu stronach zawory odcinające (kulowe), aby móc w razie czegokolwiek, nawet po latach odciąć go i wymontować, np. celem przeczyszczenia. To, że mamy możliwość odcięcia go - sprawi, że nie będziemy musieli spuszczać wody z instalacji.
  • Jeśli układ otwarty jest w wyjątkowo złej kondycji warto rozważyć także filtr magnetyczny do CO.

Ważne jest także aby wymiennik ciepła był zainstalowany stabilnie, w sposób, który go zabezpiecza przed drganiami. Warto rozważyć użycie zestawów montażowych do wymienników proponowanych przez Nordic Tec:

Czy z wymiennikiem ciepła kocioł gazowy pracuje lepiej?

To zależy od wielu czynników - ale w wielu konfiguracjach tak. Mówiąc, że kocioł gazowy może pracować lepiej dzięki wymiennikowi ciepła mamy na myśli to, że stosując podział na 2 układy powstaje dość krótki obieg dla kotła gazowego. Eliminuje to problem ciśnienia w obiegu kotła, który pojawia się w sytuacjach gdy ten obieg jest zbyt rozległy. Problem z ciśnieniem powoduje częste wyłączanie się kotła gazowego, a także chłodniejszy powrót (nie wspominając o niedogrzaniu niektórych pomieszczeń w domu). Dlatego dłuższe obiegi kotłów gazowych wymagają czasem dodatkowo użycia sprzęgła hydraulicznego do CO.

W przypadku użycia wymiennika ciepła - on przejmuje funkcję sprzęgła - tj. kocioł gazowy automatycznie zyskuje krótki obieg pompowy, ustabilizowany ciśnieniowo - i bez chłodnego powrotu. Oznacza to w praktyce, że kocioł może wejść w tryb najbardziej ekonomicznej pracy, w której ogrzewa medium tylko w granicach kilku stopni Celsjusza, za to w pracy bardziej stabilnej i ciągłej. To oznacza często w praktyce zauważalnie mniejsze spalanie gazu, czyli mniejsze rachunki. Jest to więc rozwiązanie, które warto rozważyć jeśli na tym etapie nie jesteśmy w stanie podjąć się gruntownego remontu instalacji i przeróbki na zamkniętą.

BLOG:

 
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane, Kotły CO i wszystko z nimi związane

Zostaw komentarz

Kod bezpieczeństwa

Powiązane posty

Niedowymiarowanie wymiennika ciepła - co to oznacza w praktyce?
Niedowymiarowanie wymiennika ciepła - co to oznacza w praktyce?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane
2023-08-18
2357 wyświetlenia 4 Lubię
Czym jest niedowymiarowanie wymiennika ciepła i co to zmienia w mojej instalacji?  Czy jest to zjawisko...
Dowiedz się więcej
Przewymiarowanie wymiennika ciepła - czemu to służy?
Przewymiarowanie wymiennika ciepła - czemu to służy?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane
2023-08-18
3519 wyświetlenia 4 Lubię
Wiele osób twierdzi, że odpowiednio dobrany wymiennik ciepła to taki, który jest tzw. przewymiarowany, czyli ma zapas...
Dowiedz się więcej
Izolacja termiczna wymiennika ciepła płytowego - czy jest potrzebna? Czy coś realnie zmienia?
Izolacja termiczna wymiennika ciepła płytowego - czy jest potrzebna? Czy coś realnie zmienia?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane
2023-08-18
2115 wyświetlenia 3 Lubię
Krótka analiza zagadnienia - czy warto dopłacić do izolacji wymiennika ciepła?
Dowiedz się więcej
Jaki wymiennik ciepła do basenu?
Jaki wymiennik ciepła do basenu?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane, Ogrzewanie basenu i wymienniki ciepła basenowe
2023-08-18
2853 wyświetlenia 6 Lubię
Jaki rodzaj wymiennika ciepła można zastosować do basenu? Jaką moc ma mieć wymiennik basenowy i na jaki basen? Jak to...
Dowiedz się więcej
Jak dobrać wymiennik ciepła do kotła gazowego?
Jak dobrać wymiennik ciepła do kotła gazowego?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane, Kotły CO i wszystko z nimi związane
2023-08-18
3430 wyświetlenia 6 Lubię
Potrzebujesz połączyć układ zamknięty z układem otwartym? Zakładasz kocioł gazowy, ale chciałbyś nie pozbywać się...
Dowiedz się więcej
Jak prawidłowo podłączyć wymiennik płytowy Nordic Tec? Czy można zamienić kierunki przepływów z tabliczki znamionowej?
Jak prawidłowo podłączyć wymiennik płytowy Nordic Tec? Czy można zamienić kierunki przepływów z tabliczki znamionowej?
Opublikowany w: Wymienniki ciepła i wszystko z nimi związane
2023-08-18
10320 wyświetlenia 7 Lubię 1 komentarz
Większość osób wie, że wymienniki płytowe podłączamy w przeciwprądzie, ale czy można zmienić kierunek przepływu...
Dowiedz się więcej