R407C to popularny czynnik chłodniczy stosowany w instalacjach głównie klimatyzacyjnych, ale także w pompach ciepła oraz w chłodnictwie. Należy do grupy fluorowanych gazów cieplarnianych (czyli mówiąc skrótowo tzw. F-gazów) i jest mieszaniną trzech składników: R32, R125 oraz R134a - jest to więc syntetyk, tj. efekt zmieszania ze sobą innych czynników chłodniczych. Proporcje tych gazów zostały dobrane tak, aby uzyskać właściwości chłodnicze zbliżone do wycofywanego wcześniej z użytku czynnika R22 (wycofany z powodów ekologicznych), przy jednoczesnym zmniejszeniu negatywnego wpływu na warstwę ozonową. R407C jest czynnikiem typu zeotropowego, co oznacza, że podczas zmiany fazy temperatura jego wrzenia lub skraplania zmienia się w określonym zakresie (tzw. „glide”). Miał być łatwiejszy do opanowania, nie tak drogi i zarazem w miarę ekologiczny (na miarę ówczesnego stanu branży).
Czynnik R407C znajduje szerokie zastosowanie w systemach klimatyzacyjnych, zwłaszcza w urządzeniach typu split oraz w pompach ciepła do ogrzewania i chłodzenia budynków. Ze względu na swoje właściwości, może być również używany w średniotemperaturowych instalacjach chłodniczych. Jest kompatybilny z olejami syntetycznymi typu POE (poliestrowymi), co należy uwzględnić przy serwisowaniu urządzeń. R407C był często wybierany jako zamiennik dla R22 w modernizowanych instalacjach, choć wymaga odpowiednich modyfikacji i wymiany oleju smarującego. Dziś jednak i tak nie jest już uznawany na najnowocześniejszy i najbardziej ekologiczny, tak jak wcześniej R22 - R407c również się zestarzał.
R407C, jako fluorowany gaz cieplarniany (F-gaz) o wysokim współczynniku GWP, podlega przepisom rozporządzenia UE w sprawie F-gazów. Oznacza to, że wszelkie prace związane z jego napełnianiem, odzyskiem, serwisowaniem czy instalacją urządzeń, w których jest stosowany, mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia F-gaz. Wymóg ten ma na celu zapewnienie prawidłowej obsługi czynnika oraz minimalizację ryzyka jego emisji do atmosfery, co przekłada się na ochronę środowiska i zgodność z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Choć R407C nie niszczy warstwy ozonowej (ODP = 0), ma stosunkowo wysoki potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (GWP ≈ 1774 wg normy IPCC AR4). W związku z tym podlega regulacjom prawnym w ramach rozporządzenia UE w sprawie F-gazów. W praktyce oznacza to konieczność przestrzegania zasad dotyczących hermetyczności instalacji, obowiązkowych kontroli szczelności oraz właściwego odzysku czynnika podczas serwisów i demontażu urządzeń. Coraz częściej producenci rozważają przejście na czynniki o niższym GWP, takie jak R32 czy R454B, jednak R407C nadal pozostaje w powszechnym użyciu w wielu starszych i nowych systemach.
R407C pojawił się w branży chłodnictwa i klimatyzacji w drugiej połowie lat 90. jako odpowiedź na wycofywanie czynnika R22, który miał wysoki potencjał niszczenia warstwy ozonowej (ODP). Opracowano go jako mieszaninę zeotropową składającą się z R32, R125 i R134a, tak aby zachować zbliżone parametry pracy do R22, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów środowiskowych protokołu montrealskiego. Początkowo znalazł szerokie zastosowanie w klimatyzatorach typu split, centralach klimatyzacyjnych oraz pompach ciepła. W pierwszej dekadzie XXI wieku był jednym z najczęściej stosowanych czynników w nowych instalacjach, a także przy modernizacjach starszych systemów. Choć w ostatnich latach coraz częściej zastępowany jest czynnikami o niższym GWP, takimi jak R32 czy R454B, R407C wciąż jest obecny w wielu działających urządzeniach, a jego historia pokazuje, jak branża chłodnicza ewoluuje w kierunku bardziej ekologicznych rozwiązań.
W porównaniu do robiącego ostatnio zdumiewającą karierę R32 - czy w porównaniu do R410a - czynnik R407c ma jedną bardzo ważną zaletę. Mianowicie R407c pracuje na niższych ciśnieniach roboczych, niższe ciśnienie robocze w tym wypadku to bardzo ważna zaleta, ponieważ urządzenia przeznaczone to tego czynnika nie muszą być przygotowane wytrzymałościowo na tak duże ciśnienia. Dzięki temu mogą być - i w zasadzie są - tańsze w produkcji. Mowa np. o skraplaczacz, parownikach czy wymiennikach ciepła do gazów.
Przy temperaturze powyżej 60 stopni Celsjusza R407c osiąga ,,jedynie" nieco powyżej 30 bar, podczas gdy R32 i R410a wchodzą wówczas na ciśnienia robocze przekraczające nawet 40 bar. To ewidentne wady promonowanego dziś jako ekologicznego R32 - które jednak w dyskursie publicznym się pomija. Oznacza to, że zastępując R407c nowszymi, bardziej ekologicznymi czynnikami - niestety blokujemy możliwość obniżenia cen pomp ciepła (przynajmniej w pewnym zakresie). A przecież jak każda technologia - powinny one z czasem, wraz ze wzrostem dostępności, wraz ze wzrostem ilości producentów i dystrybutorów - zgodnie z prawem rynku - tanieć.
Są też czynniki chłodnicze, które wypadają nieco lepiej niż R407c w zakresie ciśnień roboczych. Substancją taką może być np. R134a. Jednak on również musi być wycofany z przyczyn ekologicznych (już teraz podlega bardzo ścisłym regulacjom i ograniczeniom w krajach UE).
Czynnik R407C to wydajny i sprawdzony czynnik, dobrze sprawdza się w systemach klimatyzacji i pomp ciepła. Jego największym atutem jest podobieństwo do R22, dzięki czemu stanowi wygodny zamiennik w modernizacjach. Jednocześnie ze względu na wysoki GWP wymaga odpowiedzialnego stosowania oraz przestrzegania przepisów środowiskowych. Znajomość jego właściwości jest kluczowa zarówno dla instalatorów, jak i użytkowników, którzy chcą utrzymać swoje urządzenia w dobrym stanie technicznym i zgodnym z prawem. Należy jednak jasno powiedzieć, że jako syntetyk - nie jest już faworytem rynku oraz regulatorów i lobby klimatycznego. Przegrywa rywalizację z R32 i R290.
BLOG - czytaj również:
Ciekłe czynniki cieplne - czyli woda czy glikol? A może coś innego? Czym zalać instalację?
Jaki wymiennik płytowy do pompy ciepła?
Zamarzanie pompy ciepła - przyczyny, skutki
Jak działa pompa ciepła powietrze?
Wymiennik freonowy - charakterystyka, zasady działania, budowa
Wymiennik płytowy do klimatyzacji - co warto wiedzieć?
Zostaw komentarz