Woda jest podstawowym medium w prawie każdej instalacji grzewczej – to ona transportuje ciepło z kotła lub pompy ciepła do grzejników, ogrzewania podłogowego czy zasobnika ciepłej wody użytkowej. Rzadko zdarzają się inne nośniki. Jednak nie każda woda nadaje się do tego celu w równym stopniu. Coraz częściej w instalacjach nowoczesnych systemów grzewczych stosuje się wodę demineralizowaną, tylko, że to miecz obosieczny jeśli stacja demineralizująca okaże się zbyt skuteczna w stosunku do naszych potrzeb. Nieodpowiednio stosowana woda demineralizowana może być także przyczyną problemów i wywoływać defekty niektórych podzespołów układu grzewczego.
Woda demineralizowana (inaczej odmineralizowana lub zdemineralizowana) to woda, z której usunięto niemal wszystkie sole mineralne – takie jak wapń, magnez, sód, żelazo czy chlorki. Uzyskuje się ją poprzez procesy takie jak odwrócona osmoza, wymiana jonowa lub destylacja. Dzięki temu woda ta jest niemal całkowicie pozbawiona składników powodujących osadzanie się kamienia i korozję.
Po co się to robi? Aby usunąć z wody pierwiastki odpowiedzialne za jej twardość. Jak wiemy twarda woda jest przyczyną kamienia, toteż nie jest pożądana. Jednakże woda demineralizowana też może być szkodliwa, jeśli usunięto z niej zbyt wiele minerałów - i jeśli osiąga zbyt niskie pH. Kiedy więc można jej używać aby nie narobić sobie problemów?
Najpierw, jest kilka pozytywnych stron wody demineralizowanej:
✅ Tutaj jednak musimy zwrócić uwagę, że woda skrajnie demineralizowana z pH wody poniżej 7 zaczyna być kwaśna i zaczyna być agresywna wobec metali. Czy na pewno daje więc ochronę przed korozją? Wtedy wręcz przeciwnie: Woda zbyt zdemineralizowana może być być także przyczyną korozji, atakując zwłaszcza stal, luty wymienników czy spawy na innych urządzeniach (także stalowe).
✅ Aby faktycznie chroniła przed korozją zamiast ją powodować, nie należy przesadzać z użytkowaniem stacji demineralizujących, wybierać filtry jonowymienne z żywicą nie wymagającą użycia soli oraz stosować inhibitory korozji.
Dostępne
Dostępne
Choć woda demineralizowana ma wiele zalet, jej niewłaściwe zastosowanie może również prowadzić do problemów i bardzo często jest przyczyną przedwczesnych defektów urządzeń stalowych czy żeliwnych, skróconej żywotności podzespołów pomp ciepła czy kotłów. Bardzo często filtry jonowymienne są stosowane bez realnego uzasadnienia, w miejscach z jedynie nieco wyższym stopniem twardości wody, a tymczasem woda zbyt zdemineralizowana może powodować problemy większe niż twarda woda i degradować urządzenia znacznie szybciej.
Ze względu na bardzo niską zawartość soli mineralnych, taka woda ma większą zdolność do rozpuszczania metali (celem uzyskania równowagi jonowej) co może przyspieszać korozję lub nieszczelność elementów instalacji – zwłaszcza gdy pH wody jest zbyt niskie (w szczególności proces atakowania metali przez wodę demineralizowaną przyspiesza poniżej pH = 7, czyli gdy mamy do czynienia z wodą kwaśną). Bardzo często ofiarą tej właściwości wody o niskim pH padają wymienniki ciepła, jako urządzenia o cienkich warstewkach stali.
Dodatkowo całkowicie pozbawiona jonów woda może wpływać na przewodność elektryczną w układzie, co utrudnia prawidłowe działanie niektórych czujników i zabezpieczeń. Aby uniknąć tych zagrożeń, zaleca się utrzymanie odpowiedniego poziomu pH (zwykle 8–9) oraz okresową kontrolę jakości wody w instalacji zgodnie z normą VDI 2035.
Dodatkowo warto pamiętać o dobrze dobranych inhibitorach korozji. Wielu profesjonalistów praktyków wprost jest przeciwna stosowaniu wody demineralizowanej i traktuje ją jako ostateczność, lub zakłada, że należy do niej dostosować dobór innych urządzeń komponentów układu. W większości wypadków zapomina się u uzupełnianiu inhibitorów korozji, co prowadzi do rozszczelnień układu i awarii urządzeń w nim pracujących.
Coraz więcej producentów kotłów i pomp ciepła wymaga stosowania wody o określonych parametrach – czasem jest to właśnie woda demineralizowana lub zmiękczona. Niespełnienie tych zaleceń może skutkować utratą gwarancji na urządzenie. Dlatego przed napełnieniem instalacji zawsze warto sprawdzić, jakie parametry wody zaleca producent. Najczęściej nie chodzi tu jednak wcale o wodę zbyt skutecznie pozbawioną minerałów, a o po prostu wodę, które nie będzie miała szkodliwego stopnia twardości. Z pewnością w tkaich sytuacjach podane jest preferencyjne ph wody, która nie może być kwaśna.
Należy więc rozróżnić te 2 sprawy, ponieważ to nie to samo. Problemem jest raczej zbyt intensywna demineralizacja wody - osiągnięcie nośnika pozbawionego jonów. Czasem powodem tego jest zbytnie przewymiarowanie (czyli nieodpowiedni dobór) urządzeń do tego służących, a czasem używanie ich w miejscach gdzie nie ma realnych wskazań, tzn. woda nie jest ekstremalnie twarda. Niestety notuje się wiele uszkodzeń urządzeń hydraulicznych w instalacjach z wodą tego typu.
Wodę zdemineralizowaną uzyskuje się stosując przeznaczone do tego urządzenia:
Filtry z żywicami jonowymiennymi są oczywiście różne, występują też różne żywice. Niektóre wymagają stosowania soli. Warto wiedzieć, że ta sól z pewnością nie wpływa odpowiednio na żywotność delikatnych urządzeń, takich jak wymienniki ciepła. Warto wybierać, jeśli już decydujemy się na filtr jonowymienny - rozwiązanie nie wymagające użycia soli.
Stosowanie wody demineralizowanej w instalacjach grzewczych - jeśli jest to robione z głową - to inwestycja w trwałość, wydajność i bezpieczeństwo całego systemu - ale jest rozwiązaniem często radykalnie zmieniającym warunki w systemie grzewczym, powinno być to starannie przemyślane i umotywowane realnymi potrzebami. Woda demineralizowana chroni elementy instalacji przed kamieniem i korozją, a także zapewnia zgodność z wymaganiami producentów nowoczesnych urządzeń grzewczych - ale może być też przyczyną problemów większych niż twarda woda, która wprawdzie niszczy instalacje, ale w sposób powolny.
BLOG:
Jak działa uzdatnianie wody promieniami UV? Jak działają lampy UV do wody?
Czy dezynfekcja wody w ogóle jest potrzebna i dlaczego za pomocą UV?
Historia dezynfekcji wody promieniami UV - nowość czy stary wynalazek?
Warto stosować lampy UV do basenu? Dezynfekcja wody basenowej UV?
Niedowymiarowanie wymiennika ciepła - co to oznacza w praktyce?
Przewymiarowanie wymiennika ciepła - czemu to służy?
Zostaw komentarz