W tym wpisie analizujemy często podnoszone pytania odnośnie użytkowania sterylizatorów UV, potocznie nazywanych lampami UV do wody. Bardzo często kupując lampę UV nie zdajemy sobie sprawy jak pracuje, jak powinna pracować i pojawiają się następujące pytania. Odpowiedzi na nie udzielimy w tym wpisie:
Warto przeczytać do końca, informacje są uniwersalne i odnoszą się do dowolnej lampy UV, z tradycyjnym żarnikiem rtęciowym, niezależnie od marki czy producenta.
Standardowa lampa UV do uzdatniania wody jest przeznaczona do pracy ciągłej, tj. 24/7. Oznacza to, że po uruchomieniu powinna pozostawać włączona przez całą dobę, niezależnie od tego, czy w danym momencie woda przepływa przez instalację. Promiennik UV osiąga pełną skuteczność dopiero po ustabilizowaniu swojej pracy, dlatego częste włączanie i wyłączanie ogranicza efektywność dezynfekcji.
Podczas chwilowego (czy dłuższego) braku przepływu wody lampa nadal emituje promieniowanie UV, utrzymując gotowość do natychmiastowej dezynfekcji w momencie otwarcia kranu lub uruchomienia instalacji. Dzięki temu każda porcja przepływającej wody jest poddawana działaniu promieniowania od pierwszej sekundy. Włączona lampa stanowi też barierę nie do przebycia - dla bakterii i grzybów.
Włączona lampa stanowi w instalacji wodnej barierę nie do przebycia dla bakterii. Bakterie, np. E-Coli, Enterokoki łatwo przedostają się w wodzie do dalszych części systemu wodnego, gdzie tworzą nowe kolonie. Wyłączanie więc lampy na noc, powoduje, że jej późniejsze włączenie może nie zapewnić pełnej skuteczności. Wyłączenie bariery ultrafioletowej nie ma więc sensu z punktu widzenia dezynfekcji wody. Szczególnie jeśli lampy UV używamy do sterylizacji wody ze studni lub z własnego ujęcia.
Wyłączanie ma sens, ale tylko w przypadku dłuższych wyjazdów, min. na 1-2 dni - wówczas ogólnie urządzenia elektryczne powinny być wyłączaone. Jest to wyższy i w zasadzie inny aspekt bezpieczeństwa.
Wyjątek stanowią jedynie specjalistyczne przemysłowe systemy wyposażone w układy automatycznego sterowania mocą promiennika lub instalacje projektowane do pracy przerywanej. W zdecydowanej większości domowych i komercyjnych sterylizatorów UV producent zaleca jednak nieprzerwaną pracę przez 24 godziny na dobę.
Każde włączenie promiennika UV wiąże się z tzw. rozruchem, podczas którego elektrody są najbardziej obciążone. To właśnie w tym momencie dochodzi do największego zużycia elementów odpowiedzialnych za wytwarzanie promieniowania ultrafioletowego. Z tego powodu częste wyłączanie i ponowne uruchamianie lampy może znacząco skrócić jej żywotność.
Promienniki UV - lub prościej: żarniki - stosowane w sterylizatorach wody projektowane są z myślą o pracy ciągłej. Ich deklarowana żywotność – najczęściej około 8-10 000 godzin, a w niektórych modelach nawet dłuższa – zakłada, że urządzenie pozostaje włączone nawet przez cały okres eksploatacji. Wielokrotne cykle włączania i wyłączania powodują szybsze zużywanie elektrod oraz mogą prowadzić do wcześniejszego spadku skuteczności promieniowania UV.
Z tego względu nie zaleca się wyłączania sterylizatora po każdym zakończeniu poboru wody. Potencjalne oszczędności energii są niewielkie, natomiast ryzyko skrócenia żywotności promiennika i pogorszenia skuteczności dezynfekcji jest realne. W praktyce zdecydowanie korzystniejsze jest pozostawienie lampy UV w pracy ciągłej i wymiana promiennika zgodnie z zaleceniami producenta.
✅ Do zapamiętania: Żarniki lamp UV do dezynfekcji wody mogą pracować nawet przez wiele miesięcy bez przerwy, są to tego przeznaczone.
Z testów wynika, że wyłączanie lampy UV raz w miesiącu na 1-2 dni nie ma negatywnego wpływu na skrócenie żywotności żarnika. Toteż przy wyjazdach dłuższych niż 1-2 dni - spokojnie wyłączmy lampę. Natomiast wyłączanie lampy na kilka godzin, np. na czas pracy - nie ma sensu, jest przeciwskuteczne i w zasadzie szkodliwe - podczas, gdy oszczędność finansowa jest niewielka.
Są osoby, które szybko potrafią przeliczyć oszczędność, ustawiając włączniki czasowe - np. lampa włącza się o 6 rano i wyłącza się o 23.00, gdy domownicy już śpią. Odradzamy to z przyczyn wyjaśnionych powyżej.
Pomysł zastosowania czujnika przepływu, który włączałby lampę UV tylko w momencie poboru wody, wydaje się na pierwszy rzut oka rozsądnym sposobem na ograniczenie zużycia energii. W praktyce jednak takie rozwiązanie jest zdecydowanie odradzane w przypadku standardowych sterylizatorów UV do wody. Czujniki przepływu są dużo bardziej szkodliwe i zdarza się, że powodują przepalenie żarnika w kilka tygodni.
Czujnik przepływu ma uruchomić lampę w momencie, gdy np. uruchamiany jest hydrofor. Czasem hydrofor pracuje przez np. 5 czy 10 sekund - i czujnik przepływu wygasza promiennik.
Przykład z serwisu reklamacyjnego marki lamp UV Nordic Tec - w ostatnim czasie mieliśmy przypadek zastosowania włącznika czasowego do uruchamiania lampy UV, zsynchronizowanej z hydroforem. Doprowadziło to do przepalenia żarnika już po 4 tygodniach od montażu sterylizatora. Zamist oszczędnośći była konieczność zakupu nowego żarnika, którego koszt wynosi na rynku ok. 25-40 €.
Warto również pamiętać, że sam pobór energii przez domowe lampy UV jest stosunkowo niewielki – zazwyczaj wynosi od kilkunastu do kilkudziesięciu watów. Oszczędności wynikające z wyłączania urządzenia są więc z reguły niewielkie, natomiast mogą odbywać się kosztem skuteczności dezynfekcji oraz trwałości żarnika. Jeśli trzeba będzie go wymieniać częściej - to zapłacimy za to podczas zakupu kolejnego żarnika - ale także czasem potrzebnym na wymianę żarnika.
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez użytkowników lamp UV do wody w domu. Po kilku godzinach pracy obudowa sterylizatora, a zwłaszcza komora wykonana ze stali nierdzewnej, może być wyraźnie ciepła, a nawet gorąca w dotyku. Jest to jednak całkowicie normalne zjawisko wynikające z pracy promiennika UV. Nagrzewanie się sterylizatora UV jest bezpieczne, choć dla wielu osób wydaje się niepokojące.
Więcej na temat niepokojącego nagrzewania się sterylizatora UV:
Promiennik oprócz promieniowania ultrafioletowego wytwarza również pewną ilość ciepła. Gdy woda nie przepływa przez komorę, nie odbiera ona energii cieplnej, dlatego temperatura obudowy może wzrosnąć. Nie oznacza to jednak, że urządzenie pracuje nieprawidłowo ani że wymaga wyłączenia. Większość sterylizatorów UV jest zaprojektowana właśnie z myślą o takiej pracy ciągłej. Sterylizartory UV są przystosowane do tego, że woda stoi w nich wiele godzin, a nawet dni. Mimo wzrostu temperatury nie doprowadzą do wrzenia wody i uszkodzenia systemu.
Dopóki urządzenie zostało zamontowane zgodnie z zaleceniami producenta, ma zapewnioną odpowiednią wentylację i pracuje w dopuszczalnych warunkach, nagrzewanie się komory nie stanowi powodu do niepokoju. Wręcz przeciwnie – wyłączanie lampy tylko dlatego, że jest ciepła, może przynieść więcej szkody niż pożytku, skracając żywotność promiennika i pogarszając skuteczność dezynfekcji wody.
Sprawdź również:
BLOG:
Jak działa uzdatnianie wody promieniami UV? Jak działają lampy UV do wody?
Czy dezynfekcja wody w ogóle jest potrzebna i dlaczego za pomocą UV?
Historia dezynfekcji wody promieniami UV - nowość czy stary wynalazek?
Warto stosować lampy UV do basenu? Dezynfekcja wody basenowej UV?
Lampa UV do wody w domu jednorodzinnym. Jak dobrać filtr UV do wody? Co trzeba wiedzieć?
Woda ze studni głębinowej. Potencjalne problemy i kwestia badań wody
Zostaw komentarz